Lịch sử vấn đề Tôi đến thăm Thư viện một gia đình thuộc dòng họ Nguyễn Huy, chơi sách Hán Nôm qua 4 thế hệ , gia đình này cho tôi xem cuốn “Nam quốc phương ngôn tục ngữ bị lục “, in năm Duy Tân Giáp Dần , tra ra thì khoảng năm 1914; sách in tại Hà Nội bằng giấy bản dầy 44 trang, của Quan văn đường tàng bản , Tôi đọc thấy rất hấp dẫn và có ích , Từng câu Tục ngữ sưu tầm đã 100 năm , tôi vẫn thấy như nó vẫn còn sống trong ngôn ngữ giao tiếp hàng ngày trong dân gian , dù đã 100 năm rồi (1914-2014 ); Sách có hai phần song song Nôm và quốc ngữ; Chữ quốc ngữ cách đây 100 năm in rất khác ngày nay , trong bài này tôi xin phép độc giả cứ giữ nguyên để mọi người cùng thưởng thức ; Phần cuối sách này in các câu đố rất hóm hỉnh hấp dẫn , ví dụ câu đố “Vừa bằng cái hũ đánh đổ bố mày” là gì ? ( là hũ rượu ) 2 Sơ khởi xin phép ngẫu hứng chọn trích một số câu tục ngữ trong cuốn sách này ; Cờ bạc là bác thằng bần Ruộng nương bán hết cho chân vào cùm ; Rủ nhău làm phúc chẳng ai dủ nhău đi kiện Muốn nói dan làm quan mà nói Ném bạc đâm toạc tờ giấy Cửa vào nhà quan như than vào lò Lặng như ao, động như bể Khôn ngoan đến cửa quan mới biết Uống rượu chẳng say như vay chẳng giả Yêu nhău lắm cắn nhău đău Xứ Thanh cậy thế Xứ Nghệ cậy thần Làm hoa cho người ta hái Làm gái cho người ta nói chơi Mặt chữ điền , tiền không có ; Nặt méo mó có nhiều tiền Chăm ơn không bằng hơn tiền Bạc thì giân , bất nhân thì lính Có lá lốt tình phụ sương sông ; Người mà không học khác nào đi đêm Người mà vô lễ khác gì đàn dê Lời nói không có cánh mà bay Lưỡi không sương nhiều đường lắt léo Gà béo thì bán bên ngô , gà khô thì bán láng giềng Rầu về bạn sang về vợ Miệng đói đầu gối phải bò ; Bà tiền bà thóc Bà cóc gì ai Đi buôn nói ngay bằng đi cày nói dối Có cơm thì vạn người hầu : Có bấc có dầu thì vạn người khêu Rầu sơn lâm nhiều người tìm đến Khó giữa chợ chẳng ai han ; Có tiền mua tiên cũng được ; Không tiền mua lược cũng không ; Sống làm trai Bát Tràng ; Chết thành hoàng Kiêu Kỵ ; Năm lừa bẩy lọc ; Khó khăn tôi sắp cậy ông : Ai ngờ ông lại kiết cùng hơn tôi ; Sấu hay nói tốt, Giốt hay nói chữ ; Bóc ngắn cắn dài , Vắt cổ chày ra nước ; Rán sành ra mỡ Ăn Mặn nói ngay ,Hơn ăn chay nói rối ; Mũ rách như thổ công vườn hoang ; Chị kia có quan tiền dài Có bị gạo nặng coi ai ra gì