3.2

3.2. Dấu vết các nhà sư: Văn khắc để lại dấu vết một số nhà sư phương bắc hành đạo ở Việt nam. Văn khắc 1647 tại chùa Ninh Phúc có nhắc đến nhà sư người Bắc quốc sinh 1590 mất 1644, ông đạo cao đức trọng, thuộc hàng bồ tát sống, lòng từ bi rộng lớn, thương sót giúp đỡ người nghèo, được các bậc vua chúa tôn trọng . ông họ Lý, hiệu Chuyết Chuyết, đạo hiệu Thích Viên Văn . Văn khắc 1686 tại chùa Vạn Phúc Phật Tích, có nhắc đến có nhà sư người bắc quốc tên là Viên Hiệu rất tinh thông đạo pháp, đựơc tặng phong "Phổ giác hiến tế đại đức thiền sư", được Vương đệ là Dũng quận công vời vào cung để tham thiền và tôn làm tổ sư. Nhà sư mở đàn giảng kinh được các cung tần và thiện tín thập phương tấp nập đến dự. Chùa Vạn Phúc, Tiên Du có nhắc đến: Chúa Trịnh Thanh Vương vời nhà sư Chính Giác người bắc quốc, lập đạo tràng, truyền đạo cho Trưởng công chúa, con Hoàng Thái hậu họ Trịnh, 26 tuổi đi tu. Sau hơn 10 năm Trưởng công chúa có đạo pháp tinh thông. Văn khắc 1664 tại chùa Quang Ân Dịch Vọng Từ Liêm ghi nhà sư quê quán nước Đại Minh, ngôi chùa này vua và Hoàng Hậu tâu xin thánh thượng ban cho chùa 5 mẫu 2 sào. Tại Thừa Thiên- Huế: Chùa Hà Trung xã Phú Xuân huyện Hương Trà văn khắc 1729 nói đến Sắc phong của Chúa Nguyễn cho Hoán Bích Thiền sư, pháp danh Nguyên Thiều, tự Hoán Bích, người phủ Triều Trâu tỉnh Quảng Đông ( TQ), năm Ất Tỵ sư này đến Phú Xuân, dựng 10 Tháp Di đà, mở tự viện truyền giáo và trụ trì chùa Hà Trung.Sự thọ 51 tuổi. Được ban thuỵ là Hạnh đoan thiền sư, được chúa Nguyễn ban sắc là Quốc ân đường thượng Lâm Tế thiền sư. Tại Quảng Nam,Chùa Chúc Thánh xã Cẩm Phô Hội An, ghi rằng Vị hoà thượng Chấn Tích người phủ Tuyền Châu, Phúc Kiến, sau khi chạy sang nước ta vào năm giáp tý niên hiệu cảnh thái Triều Minh (1450-1457) đã dựng chùa Chúc Thánh. Chùa này đời Nguyễn được trùng tu nhiều lần.